પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના: ૫૭.૫૨ કરોડ ખાતા, ₹૨.૮૮ લાખ કરોડ જમા અને ₹10,000 ઓવરડ્રાફ્ટની સહાય

પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના એ જ માનસિકતા બદલવા માટે શરૂ થઈ હતી. આજે, જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ સુધીમાં ૫૭.૫૨ કરોડ ખાતા ખોલાઈ ચૂક્યા છે અને તેમાં ₹૨,૮૮,૨૮૪.૧૧ કરોડથી વધુ રકમ જમા છે. આ માત્ર આંકડા નથી. આ કરોડો પરિવારોના વિશ્વાસની કહાની છે. jan dhan yojana overdraft 2026

પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના ૨૦૨૬ શું છે?

પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના એક રાષ્ટ્રીય નાણાકીય સમાવેશ મિશન છે. તેનો હેતુ એ છે કે દેશના દરેક પરિવારે ઓછામાં ઓછું એક બેંક ખાતું હોવું જોઈએ.

આ યોજનાની જાહેરાત વડા પ્રધાન Narendra Modi દ્વારા ૧૫ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૪ના રોજ લાલ કિલ્લા પરથી કરવામાં આવી હતી અને ૨૮ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૪ના રોજ તેનો સત્તાવાર પ્રારંભ થયો.

શરૂઆતના એક જ અઠવાડિયામાં લાખો ખાતા ખોલાયા હતા અને આ અભિયાનને Guinness World Records દ્વારા પણ માન્યતા મળી હતી.

આ યોજના હેઠળ ખાતું ખોલવા માટે કોઈ લઘુત્તમ બેલેન્સ જરૂરી નથી. કોઈ ખોલવાનો ચાર્જ નથી. અને સાથે મળે છે RuPay ડેબિટ કાર્ડ, જેમાં અકસ્માત વીમા કવર પણ સામેલ છે.

૫૭.૫૨ કરોડ ખાતા: આ આંકડાઓ શું કહે છે?

• જ્યારે યોજના શરૂ થઈ ત્યારે ઘણા લોકોએ કહ્યું હતું કે લોકો ખાતા તો ખોલશે, પણ તેનો ઉપયોગ નહીં કરે.
• પરંતુ હકીકત કંઈક બીજી છે. જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ સુધીમાં કુલ ₹૨.૮૮ લાખ કરોડથી વધુ થાપણો આ ખાતાઓમાં છે.
• ૨૦૧૫માં સરેરાશ ખાતા બેલેન્સ ₹૧,૦૬૫ હતું. ૨૦૨૪ સુધી તે ₹૪,૩૫૨ સુધી પહોંચ્યું. ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ સુધી સરેરાશ બેલેન્સ ₹૪,૭૬૮ થઈ ગયું.
• આનો અર્થ શું થાય? લોકો ફક્ત ખાતા ખોલતા નથી. તેઓ બચત કરવાની ટેવ પણ શીખી રહ્યા છે.
• માર્ચ ૨૦૧૫માં કુલ થાપણો ₹૧૫,૬૭૦ કરોડ હતા. ૨૦૨૪ સુધી તે વધીને ₹૨.૩૧ લાખ કરોડથી વધુ થઈ ગયા. આ લગભગ ૧૫ ગણો વધારો છે.

મહિલાઓ અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં મોટો પ્રભાવ

આ યોજના માત્ર આંકડાઓ સુધી સીમિત નથી. ૫૬ ટકા ખાતા મહિલાઓના છે. આ દર્શાવે છે કે નાણાકીય સશક્તિકરણમાં મહિલાઓ આગળ વધી રહી છે.

૬૭ ટકા ખાતા ગ્રામ્ય અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં છે. જ્યાં પહેલા બેંક શાખા સુધી જવું પણ મુશ્કેલ હતું, ત્યાં હવે લોકો સીધા ખાતામાં સરકારની સહાય મેળવે છે.

જ્યારે કોઈ મહિલાના નામે ખાતું હોય, ત્યારે આખા પરિવાર પર તેનો સકારાત્મક અસર પડે છે. બાળકોની ફી, ઘરખર્ચ, બચત — બધું વધુ સુવ્યવસ્થિત બને છે.

મફત RuPay કાર્ડ અને ₹૨ લાખ અકસ્માત વીમો

પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના હેઠળ મળતું RuPay ડેબિટ કાર્ડ સંપૂર્ણપણે મફત છે.

૨૮ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૮ પછી ખોલાયેલા ખાતાઓમાં ₹૨ લાખ સુધીનું અકસ્માત વીમા કવર છે. અગાઉ ખોલાયેલા ખાતાઓ માટે ₹૧ લાખનું કવર હતું.

૩૮ કરોડથી વધુ RuPay કાર્ડ જારી થઈ ચૂક્યા છે. આ કાર્ડથી દેશભરમાં પૈસા ઉપાડવા અને ટ્રાન્સફર કરવા સરળ બને છે.

આ સાથે જ સરકારી યોજનાઓની રકમ સીધી ખાતામાં જમા થાય છે, જેને ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર કહેવામાં આવે છે. મધ્યસ્થીનો પ્રશ્ન જ નથી.

₹૧૦,૦૦૦ સુધીની ઓવરડ્રાફ્ટ સુવિધા: કટોકટીમાં સહારો

જો ખાતું ઓછામાં ઓછા ૬ મહિના સુધી સંતુષ્ટ રીતે ચલાવવામાં આવે, તો ₹૫,૦૦૦ સુધીની ઓવરડ્રાફ્ટ સુવિધા મળે છે. હવે આ મર્યાદા વધારીને ₹૧૦,૦૦૦ સુધી કરી દેવામાં આવી છે.